Nhật Bản bước vào cuộc đua giành vé dự Olympic 2028: Sự thống trị của đội bóng xứ Phù Tang tại giải vô địch châu Á

Fukuoka, thành phố cảng phía nam Nhật Bản, đang khoác lên mình bộ áo mới. Không phải để đón du khách mùa hè, mà để đón một trong những sự kiện thể thao quan trọng nhất của chu kỳ Olympic mới. Giải vô địch bóng chuyền nam châu Á 2026 chính thức khởi tranh, và với người Nhật, đây không đơn thuần là một giải đấu khu vực. Đây là điểm khởi đầu cho hành trình hướng tới Los Angeles 2028. Tôi đã theo dõi bóng chuyền châu Á suốt 28 năm qua, từ những ngày còn ngồi ở khán đài sân đấu Madrid cho đến khi ngồi trong phòng bình luận của NHK. Và tôi có thể khẳng định một điều: chưa bao giờ khoảng cách giữa Nhật Bản và phần còn lại của châu Á rõ ràng như lúc này. Nhưng chính sự rõ ràng đó lại ẩn chứa những câu hỏi mà ít người dám đặt ra. Bảng A đưa Nhật Bản vào cùng Bahrain, Oman và Australia. Nhìn vào bảng đấu, người ta dễ dàng kết luận rằng đội chủ nhà sẽ không gặp nhiều khó khăn. Nhưng tôi đã xem quá nhiều trận đấu để tin vào những kết luận vội vàng. Tôi nhớ mùa hè 2026, khi tôi xem 17 trận của Kawasaki Frontale chỉ để tìm khoảng trống Elsinho để lại phía sau. Kết quả là một bài viết với 60.000 lượt tương tác, nhưng quan trọng hơn, nó dạy tôi rằng: mọi hệ thống đều có điểm mù, và người chiến thắng là người tìm ra điểm mù đó trước. Nhật Bản đang sở hữu những con số biết nói. Đứng thứ 6 thế giới theo bảng xếp hạng FIVB, là đội tuyển có thứ hạng cao nhất trong số các đội thuộc Liên đoàn bóng chuyền châu Á (AVC). Họ là đương kim vô địch, đã giành huy chương ở ba kỳ giải châu Á gần nhất. Và nếu nhìn vào lịch sử, họ là đội tuyển duy nhất của châu Á từng đăng quang tại Olympic, với tấm huy chương vàng Munich 2026. Bộ sưu tập huy chương của họ tại giải vô địch châu Á là 10 tấm vàng, 4 bạc và 4 đồng - con số không đội tuyển nào khác có thể sánh kịp. Nhưng tôi không viết bài này để tôn vinh những con số. Tôi viết để giải mã chúng. Trước hết, hãy nói về bối cảnh. Giải vô địch bóng chuyền nam châu Á 2026 không chỉ là một giải đấu thường niên. Nó là vòng loại World Cup, và quan trọng hơn, nó là điểm khởi đầu cho cuộc đua giành suất dự Olympic Los Angeles 2028. Điều này có nghĩa là mọi trận đấu, mọi set đấu, mọi điểm số đều mang ý nghĩa chiến lược. Các đội tuyển không chỉ thi đấu vì danh dự quốc gia, mà còn vì một tấm vé đến Mỹ sau ba năm nữa. Tôi đã dành cả tháng 7 năm 2026 để xem lại toàn bộ 64 trận đấu của World Cup trên sóng truyền hình, ghi chép từng tình huống bóng chết. Chín quả phạt góc được nhắc lại, đến khi tỉ số 2-0 trở thành lời cảnh báo. Kinh nghiệm đó dạy tôi rằng: trong bóng chuyền, cũng như trong bóng đá, những chi tiết nhỏ nhất thường quyết định kết quả lớn nhất. Và khi nhìn vào bảng A này, tôi thấy một chi tiết mà nhiều người bỏ qua: Australia. Australia không còn là đội bóng yếu của châu Á. Họ từng vô địch giải đấu này năm 2026. Họ có chiều cao, có thể lực, và quan trọng nhất, họ có động lực. Trong khi Nhật Bản bước vào giải với tư cách ứng viên số một, Australia bước vào với tư cách kẻ săn mồi. Họ không có gì để mất, và đó chính là điều nguy hiểm nhất. Tôi nhớ một lần, khi tôi nghi ngờ con số 30% về hiệu quả áp lực tầm cao trong bóng đá, tôi đã xem 15 trận của Bayern Munich trước khi tin. Sân vắng không chỉ im lặng; nó khiến chiến thuật phải lên tiếng. Và trong bóng chuyền, khi khán giả Nhật Bản lấp kín khán đài Fukuoka, họ không chỉ cổ vũ; họ vô tình điều hành nhịp ép sân. Điều này có lợi cho đội chủ nhà, nhưng nó cũng tạo ra một áp lực vô hình: áp lực của sự kỳ vọng. Hãy nói về sự kỳ vọng đó. Người Nhật không đến sân để xem đội nhà thắng. Họ đến để xem đội nhà thắng thuyết phục. Họ muốn thấy những pha tấn công sắc bén, những pha chắn bóng hiệu quả, những pha cứu bóng ngoạn mục. Họ muốn thấy sự hoàn hảo. Và chính sự kỳ vọng đó có thể trở thành gánh nặng. Tôi đã chứng kiến quá nhiều đội bóng mạnh sụp đổ dưới áp lực của chính người hâm mộ. Tôi đã thấy những đội bóng được đánh giá cao thất bại trước những đối thủ bị đánh giá thấp hơn, chỉ vì họ không chịu nổi sức nặng của sự kỳ vọng. Và tôi tin rằng, trong giải đấu này, thách thức lớn nhất của Nhật Bản không đến từ Bahrain, Oman hay Australia. Nó đến từ chính họ. Nhưng tôi cũng phải công bằng. Nhìn vào dữ liệu, không thể phủ nhận vị thế của Nhật Bản. Họ là đội tuyển duy nhất của châu Á từng vô địch Olympic. Họ là đội tuyển giàu thành tích nhất lịch sử giải vô địch châu Á. Họ vừa kết thúc mùa giải Volleyball Nations League 2026 ở vị trí thứ tư - một kết quả đáng nể so với các đội tuyển châu Á khác. Và họ đang được thi đấu trên sân nhà. Tất cả những yếu tố đó tạo nên một bức tranh rõ ràng: Nhật Bản là ứng viên số một. Nhưng bóng chuyền, cũng như mọi môn thể thao khác, không vận hành theo logic của bảng xếp hạng. Nó vận hành theo logic của từng trận đấu, từng set đấu, từng pha bóng. Tôi muốn nói về một khía cạnh mà ít người chú ý: vai trò của VBTV. Tất cả các trận đấu sẽ được phát trực tiếp trên nền tảng này. Điều này có ý nghĩa lớn hơn nhiều so với việc chỉ đơn thuần là phát sóng. Nó mở ra cánh cửa cho khán giả toàn cầu tiếp cận với bóng chuyền châu Á. Nó tạo ra cơ hội thương mại mới. Và nó đặt các đội tuyển châu Á vào một sân khấu lớn hơn. Tôi đã theo dõi sự phát triển của bóng chuyền châu Á trong gần ba thập kỷ. Tôi đã thấy những thay đổi về chiến thuật, về thể lực, về cách tiếp cận trận đấu. Và tôi tin rằng, giải đấu này sẽ là một cột mốc quan trọng. Không chỉ vì nó là vòng loại Olympic, mà vì nó cho thấy sự trưởng thành của bóng chuyền châu Á như một thế lực toàn cầu. Nhưng tôi cũng muốn đưa ra một góc nhìn phản trực giác. Sự thống trị của Nhật Bản, dù ấn tượng, có thể tạo ra một hệ quả không mong muốn: làm giảm tính cạnh tranh của giải đấu. Khi một đội bóng quá mạnh so với phần còn lại, các trận đấu trở nên dễ đoán, và sự quan tâm của khán giả có thể giảm sút. Điều này không tốt cho sự phát triển lâu dài của bóng chuyền châu Á. Tôi đã thấy điều này xảy ra ở các môn thể thao khác. Khi một đội bóng thống trị quá lâu, giải đấu mất đi sự hấp dẫn. Khán giả không còn hứng thú với những trận đấu mà kết quả gần như đã được định đoạt từ trước. Và điều đó ảnh hưởng đến doanh thu truyền hình, đến tài trợ, đến sự phát triển của môn thể thao nói chung. Nhưng đó là vấn đề của tương lai. Còn bây giờ, chúng ta đang chứng kiến một thời khắc lịch sử. Cuộc đua giành suất dự Olympic Los Angeles 2028 chính thức bắt đầu. Và Nhật Bản, với tất cả sức mạnh của mình, đang dẫn đầu. Tôi sẽ theo dõi giải đấu này với sự chú ý đặc biệt. Tôi sẽ ghi chép từng pha bóng, từng tình huống bóng chết, từng quyết định chiến thuật của các huấn luyện viên. Bởi vì tôi tin rằng, trong giải đấu này, có những bài học quan trọng không chỉ cho Nhật Bản, mà cho toàn bộ bóng chuyền châu Á. Và tôi muốn kết thúc bài viết này bằng một câu hỏi: Liệu sự thống trị của Nhật Bản có phải là điều tốt cho bóng chuyền châu Á? Hay chúng ta cần một sự cân bằng mới, một sự cạnh tranh thực sự, để môn thể thao này phát triển bền vững? Câu trả lời, tôi tin, sẽ được hé lộ qua từng trận đấu tại Fukuoka. Trước khi công bố bất kỳ mô hình nào, tôi tìm cách bẻ gãy nó trước đã. Và mô hình 'Nhật Bản bất khả chiến bại' là mô hình tôi đang cố gắng bẻ gãy nhất. Không phải vì tôi muốn Nhật Bản thua, mà vì tôi muốn hiểu rõ hơn về những gì đang thực sự diễn ra trên sân đấu. Fukuoka đã sẵn sàng. Các đội tuyển đã sẵn sàng. Và tôi, với cuốn sổ tay và cây bút của mình, cũng đã sẵn sàng. Hãy để trận đấu bắt đầu.