U20 Việt Nam: Toán học vẫn sống, nhưng bóng đá đã chết?

Tôi đã chứng kiến hàng trăm đội bóng trẻ sụp đổ trong sự nghiệp cầm bút của mình. Nhưng hiếm có lần nào tôi thấy một đội tuyển rơi vào thế "kẹt" đến vô lý như U20 Việt Nam tại vòng loại U20 châu Á 2027. Thua Palestine 1-2 ngay trận ra quân, thầy trò HLV Ikeuchi Yukata đang đứng bét bảng C với 0 điểm, và con đường đến VCK giờ đây không chỉ hẹp như sợi chỉ mà còn treo lơ lửng trên lưng chừng núi. Bối cảnh hiện tại của bảng C là một mớ hỗn độn đầy kịch tính. Triều Tiên đang dẫn đầu với 6 điểm tuyệt đối, trong khi Iran và Palestine cùng có 3 điểm. Việt Nam với 0 điểm đứng cuối bảng, và điều quan trọng là họ không còn quyền tự quyết định số phận của mình nữa. Để giành vé đi tiếp, Việt Nam không chỉ cần đánh bại Iran với cách biệt 2 bàn trong trận đấu cuối cùng, mà còn cần Triều Tiên đánh bại Palestine ở trận đấu cùng giờ. Đó là một kịch bản cực kỳ hẹp, một canh bạc mà ngay cả những tay chơi liều lĩnh nhất cũng phải cân nhắc kỹ trước khi đặt cược. Hãy để tôi phân tích kỹ hơn về kịch bản này. Nếu Việt Nam thắng Iran 2-0, họ sẽ có 3 điểm, bằng với Iran và Palestine. Lúc này, luật đối đầu trực tiếp sẽ được áp dụng: Việt Nam thắng Iran, Iran thắng Palestine, và Palestine thắng Việt Nam – tạo thành một vòng tròn "tam giác" hoàn hảo. Khi đó, hiệu số bàn thắng bại sẽ là yếu tố phân định. Việt Nam với chiến thắng 2 bàn sẽ có hiệu số +1 (thua 1, thắng 2), trong khi Iran và Palestine đều sẽ có hiệu số thấp hơn nếu kết quả các trận đấu diễn ra đúng như dự kiến. Điều này sẽ giúp Việt Nam giành vị trí nhì bảng một cách ngoạn mục. Nhưng đó mới chỉ là bước một. Bước hai, Việt Nam phải cạnh tranh với 7 đội nhì bảng khác trên toàn châu Á để giành một suất vé vớt. Và đây mới là phần bi kịch của câu chuyện. Ngay cả trong kịch bản hoàn hảo nhất, hiệu số bàn thắng bại của Việt Nam dự kiến sẽ là -4 (thua 1 bàn trước Palestine, thắng 2 bàn trước Iran, và không tính trận thua Triều Tiên vì bảng A chỉ có 3 đội theo quy định đặc biệt của AFC). Con số -4 này, theo đánh giá của tôi, là "khá thấp" so với mặt bằng chung của các đội nhì bảng khác. Điều đó có nghĩa là ngay cả khi Việt Nam làm nên điều thần kỳ trước Iran, họ vẫn có thể bị loại chỉ vì một vài bàn thắng trong hiệu số. Đó là một nghịch lý tàn nhẫn của bóng đá trẻ châu Á. Tôi đã theo dõi rất nhiều kỳ U20 châu Á trong suốt 37 năm làm nghề của mình, và tôi có thể nói rằng trình độ chuyên môn của Việt Nam ở giải lần này là không đủ để cạnh tranh với Iran hay Triều Tiên. Iran sở hữu một thế hệ cầu thủ trẻ có thể hình và kỹ thuật vượt trội, được đào tạo bài bản trong hệ thống bóng đá có chiều sâu. Triều Tiên thì luôn nổi tiếng với kỷ luật chiến thuật và tinh thần thép không ai sánh bằng. Còn Việt Nam, dù có những bước tiến trong những năm gần đây, vẫn cho thấy sự non nớt và thiếu kinh nghiệm ở sân chơi châu lục. Trận thua Palestine là một minh chứng rõ ràng cho sự chênh lệch này. Tất nhiên, tôi có thể sai. Bóng đá là môn thể thao của những bất ngờ, và tôi đã chứng kiến quá nhiều điều không tưởng xảy ra trên sân cỏ. Biết đâu U20 Việt Nam sẽ tạo nên một cú sốc trước Iran? Biết đâu Triều Tiên sẽ thi đấu với 100% phong độ và đánh bại Palestine? Nếu cả hai điều đó xảy ra, và nếu các bảng đấu khác có kết quả thuận lợi, thì tấm vé vớt hoàn toàn nằm trong tầm tay. Nhưng dựa trên những gì tôi đã thấy trong trận đấu với Palestine, tôi không đặt nhiều niềm tin vào khả năng Việt Nam đánh bại Iran với cách biệt 2 bàn. Đó không chỉ là vấn đề đẳng cấp, mà còn là vấn đề tâm lý và bản lĩnh trong một trận đấu sinh tử. Câu hỏi đặt ra lúc này không phải là "Việt Nam có thể làm nên lịch sử hay không?